16 oktober 2026
In het kort: • Door verouderde software konden hackers de koelsystemen van Franse supermarkten manipuleren. • Door de opkomst van AI zijn nieuwe veiligheidsmaatregelen al snel verouderd. • Bedrijven lopen vaak achter op het gebied van cybersecurity. Franse supermarkten zitten met een miljoenenschade na een hack van hun koelsystemen. Steeds meer van dergelijke infrastructuur is gekoppeld aan internet. Met AI is het gemakkelijker speuren naar kwetsbaarheden in software en daarmee nemen de risico’s toe. ‘Wat wij doen, zou eigenlijk aangemerkt moeten worden als cruciale infrastructuur’, zegt Davey Gerlings, die de Nederlandse koel- en vrieshuizen vertegenwoordigt namens belangenvereniging Nekovri. De cyberaanval in Frankrijk bewijst dat volgens hem nog maar eens. Zijn leden bewaren ‘87% van het eten in Nederland’. Hacks zoals in Frankrijk hebben zijn leden nog niet meegemaakt, zegt Gerlings. Maar een van hen merkte wel raar gedrag bij handscanners uit China waarmee de voorraad wordt bijgehouden. ‘De gegevens kwamen terecht bij allerlei servers in de wereld.’ Er was, net als bij de Franse koelinstallaties, een koppeling van de software met internet. Operationele gang van zaken Waar het bij hacks vaak gaat om ransomware en data van bedrijven, laten de koelingen zien dat hackers dankzij die koppeling van software met internet ook de operationele gang van zaken kunnen verstoren. Franse supermarkten zitten met tientallen miljoenen aan schade. Het begon bij het besturingssysteem voor de koelinstallaties, voorheen niet het eerste waar hackers zich op zouden richten. ‘Want het kost moeite om daar een ingang te vinden. Maar dat is met AI gemakkelijker geworden. De deur staat verder open voor ze’, zegt Christo Butcher, consultant bij cybersecuritybedrijf Nedscaper. Hij verwacht om die reden vaker dit soort aanvallen. Er komt steeds meer webtoegang tot software. Het draagt bij aan het gemak. Voeg daarbij de sensoren en andere apparaten van het ‘internet der dingen’ die allemaal koppelen via het web, en het ‘aanvalsoppervlak’ voor hackers wordt met de dag groter. Weggestopt ‘Van industriële controlesystemen wordt vaak gedacht dat ze veilig weggestopt zijn op geïsoleerde netwerken, maar helaas is die aanname niet altijd waar’, schreef het Amerikaanse cybersecuritybedrijf Claroty in augustus. Het wees toen al op kwetsbaarheden in de deze week gehackte software van koelinstallaties. Het probleem in Frankrijk begon bij software van het Deense Danfoss, waarmee supermarkten op afstand de temperatuur van koelinstallaties kunnen aanpassen. Door een kwetsbaarheid in de software en andere beveiligingsissues, zoals rond wachtwoordbeheer, konden hackers binnenkomen. Bij zeker 150 supermarkten van Intermarché konden ze de temperatuur zes uur lang verhogen naar 50 graden Celsius. Ook tachtig supermarkten van Carrefour werden geraakt. ‘Het zijn vaak systemen waarvan je niet direct verwacht dat ze essentieel zijn voor je bedrijfsvoering die achteraf toch kritisch blijken te zijn’, zegt Bart Scholten, Unit Manager Cybersecurity bij Kiwa en gespecialiseerd in de beveiliging van operationele technologie. ‘Denk aan toegangscontroles, branddetectie, noodstroomvoorzieningen of gebouwverlichting. Als een bedrijf alleen al niet beschikt over de juiste verlichting, waardoor het donker blijft, kan het soms niet verder met zijn processen.’ Verouderde firmware Volgens Danfoss gebruikten de supermarkten oudere installaties die niet meer voorzien worden van zijn softwareupdates (firmware). Dergelijke updates repareren veiligheidsproblemen. Maar ook jongere koelsystemen bleken volgens het Deense bedrijf niet voorzien te zijn van de nieuwste firmware, die het uitbracht in augustus, na de waarschuwing van Claroty. ‘Zeker met de komst van AI is het belangrijk om continu de maatregelen die je neemt op het gebied van cybersecurity tegen het licht te houden’, zegt Scholten. ‘Het gaat nu gewoon heel erg snel. Als je state-of-the-artveiligheidsmaatregelen hebt geïmplementeerd, dan kan dat zelfs een aantal weken later al verouderd zijn. Een bedrijf moet daar continu mee bezig zijn, maar bij een heleboel organisaties is er nog een hoop te doen op het gebied van cybersecurity. Met name operationele technologie en kritieke infrastructuur.’ Meer landen Danfoss reageerde nog niet op de vraag of ook in Nederland koelinstallaties zijn getroffen. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) ziet geen verband tussen de incidenten in Frankrijk en het ‘cybersecurityincident’ dat Ahold eerder deze week trof, waardoor het onder andere geen boodschappen kon bezorgen. Hacks zoals in Frankrijk waren er ook in Spanje, Portugal, Polen, Duitsland en België, zei cyberexpert Felix Aime van Sekoia Threat Detection & Research tegen persbureau Reuters. Japan riep vorige week de ‘cybernoodtoestand’ uit vanwege het grote aantal hacks bij bedrijven de afgelopen maanden. Nekovri ondersteunt leden hierbij via de Nekovri Cyber Helpdesk . Daar vinden zij praktische informatie over cyberrisico's en de aanpak van een incident, met aandacht voor de beveiliging van operationele systemen zoals koelinstallaties. Lees het volledige artikel: https://fd.nl/bedrijfsleven/1615554/ai-verruimt-het-werkgebied-van-cybercriminelen-zo-blijkt-uit-hack-van-franse-koelingen